ევროპის უნივერსიტეტის აფილირებული პროფესორი -დავით მალიძე
კლინიკა ნიუმედის კარდიოლოგი
შესავალი : გულის უკმარისობა რჩება გლობალურ კლინიკურ გამოწვევად, რომელსაც ახასიათებს მაღალი ავადობა, ჰოსპიტალიზაცია და სიკვდილიანობა. ტრადიციულად, პაციენტები კლასიფიცირდებოდნენ გამოტყორცნის ფრაქციის (LVEF) მიხედვით: დაქვეითებული (HFrEF), შენარჩუნებული (HFpEF) და შუალედური (HFmrEF).
ბოლო ათწლეულში გამოჩნდა ახალი კლინიკური ფენოტიპი — გულის უკმარისობა გაუმჯობესებული გადასროლის ფრაქციით (HFimpEF), რომელიც მიანიშნებს მარცხენა პარკუჭის რემოდელირებაზე და პაციენტთა ნაწილში მკურნალობით მიღწეულ კლინიკურ გაუმჯობესებაზე.
ტერმინის წარმოშობა და განსაზღვრება
ტერმინი HFimpEF პირველად დამკვიდრდა 2021 წელს HFA/HFSA/JHFS-ის ერთობლივ უნივერსალურ განსაზღვრებაში. მანამდე მსგავსი ფენომენი აღწერილი იყო როგორც "HF with recovered (გამოსწორებული) EF" (HFrecEF), თუმცა მას აკლდა სტანდარტული კრიტერიუმები.
გულის უკმარისობა გაუმჯობესებული გადასროლის ფრაქციით (HFimpEF) წარმოადგენს იმ კლინიკურ ფორმას, როცა პაციენტს თავდაპირველად დაუფიქსირდა გადასროლის ფრაქცია (LVEF) ≤40%, შემდეგ განიცადა ≥10%-იანი გაუმჯობესება და განმეორებით გაზომვისას დაფიქსირდა LVEF >40% ან ≥50% (დამოკიდებულია რომელ გაიდლაინს ვიყენებთ — HFA/HFSA/JHFS, ACC/AHA/HFSA თუ ESC).
2024–2025 წლებში გამოქვეყნებულ მიმოხილვებსა და მონაცემებს ადასტურებთ, რომ HFimpEF პაციენტების მცირე ნაწილი (~20%) იღებს LVEF‑ის მნიშვნელოვან ზრდას და გაუმჯობესებულ პროგნოზს՝ მიუხედავად რისკის რეციდივის
ამ მდგომარეობის კლინიკური დიაგნოზი მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება მიუთითებდეს გულის რევერსულ რემოდელირებაზე და უკეთეს პროგნოზზე.
გულ-სისხლძარღვთა დაავადების (გსდ) და შაქრიანი დიაბეტის (შდ) შესახებ ახალი გაიდლაინები მიზნად ისახავს შდ-ით დაავადებულ პაციენტებში კარდიოვასკულური დაავადების მანიფესტაციების თავიდან აცილებას და მკურნალობას, იძლევა მკაფიო რეკომენდაციებს იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა შემცირდეს გულ-სისხლძარღვთა რისკი და როგორ უმკურნალონ შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებს, რომლებსაც აღენიშნებათ გსდ-ს და თირკმელების კლინიკური გამოვლინებები, როგორიცაა ათეროსკლეროზული გულ-სისხლძარღვთა დაავადება, გულის უკმარისობა, წინაგულების ფიბრილაცია და თირკმელების ქრონიკული დაავადება. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა მულტიფაქტორულ ინტერდისციპლინურ მიდგომას, რომელშიც უნდა ჩაერთონ სხვადასხვა სპეციალობის სამედიცინო პროფესიონალები ერთობლივი გადაწყვეტილების მისაღებად და ინდივიდუალური მკურნალობის სტრატეგიის განსახორციელებლად.
საზოგადოებაში